Showing posts with label ajri ndotur. Show all posts
Showing posts with label ajri ndotur. Show all posts

Tuesday, October 21, 2014

Pse fëmijët janë më të rrezikuar se të rriturit nga ndotja e ajrit!

Tashmë të gjithë jemi të vetëdijshëm se të mbyllësh xhamin e makinës është thjesht një veprim prej struci që nuk i shërben askujt. Nëse do jetojmë a do mbijetojmë tashmë varet nga ne, unë, ti dhe atyre që i kemi dhënë mundësinë të na drejtojnë. Është koha të bëjmë tonën në rradhë të parë dhe të kërkojmë me ngulm masa dhe politika për të na mbrojtur nga ndotja e makinave. Është vërtetuar tashmë se përdorimi i bicikletës është shërim për qytetet që vuajnë nga kjo NDOTJE!


 Ekspozimi i fëmijëve ndaj ndotjes së ajrit sot përbën shqetësmin kryesor për shëndetin, pasi sistemi i tyre imunitar dhe mushkëritë nuk i janë zhvilluar plotësisht dhe ekspozimi ndaj ajrit të ndotur te të vegjëlit është tërësisht ndryshe nga të rriturit. Fëmijët shpesh kalojnë më shumë kohë jashtë, ku përqendrimet e ndotjes nga trafiku, janë përgjithësisht edhe më të larta.

Edhe pse ndotja e ajrit ka kohë që përbën faktorin kryesor në përkeqësimin e sëmundjeve edhe më të lehta, studimet e fundit dëshmojnë se ndotja e ajrit dhe veçanërisht ndotja e lidhur me trafikun, është e lidhur me vdekshmërinë foshnjore, zhvillimin e astmës dhe hiperalergjive.

Ndotja e ajrit është shkaku kryesor për bronkitin akut te fëmijët, për kollën kronike dhe sëmundjet e tjera të frymëmarrjes. Është e vërtetuar se në ato zona ku ndotja e ajrit është në nivele të ulëta, sëmundjet te fëmijët janë gjithashtu në rënie.

Pyetjes pse fëmijët janë më të rrezikuar se të rriturit nga ndotja e ajrit i përgjigjen disa fakte kryesore;

1.       Mbrojtjet natyrore te fëmijët janë më pak të zhvilluara.
2.       Filtrimi nëpërmjet hundës është më pak efektiv se te të rriturit.
3.       Lëkura e tyre është disa herë më e depërtueshme se te të rriturit.
4.       Sistemi i tretjes, rrugët metabolike, organet e veshkave dhe organet vitale janë ende në zhvillim.
5.       Sjellja dhe kontakti më i afërt i tyre me mjedisin.
6.       Fëmijët luajnë më afër tokës, duke u ulur përtokë dhe duke marrë kontakt me papastërtitë, pluhurin dhe toksinat përreth mjedisit.
7.       Fëmijët shpesh vënë duart e tyre, lodrat dhe sende të tjera në gojë duke shtuar disa herë mundësitë e infeksioneve.
8.       Fëmijët janë gjithashtu të varur nga të rriturit për të siguruar që mjedisi i tyre është i sigurt.
9.       Fëmijët marrin frymë, hajnë dhe pijnë më shumë në raport me masën e tyre trupore se sat ë rriturit.
1.       Për shkak të kohës së shpejtë të zhvillimit gjatë periudhës së paralindjes, sistemi i  organeve është veçanërisht i ndjeshëm ndaj efekteve negative që rezultojnë nga ndotja e mjedisit!


Organizata Botërore e Shëndetësisë deklaron se 2,4 milion persona vdesin çdo vit nga shkaqe të lidhura në mënyrë direkte me ndotjen e ajrit, 1,5 milion nga këto vdekje i atribuohet ndotjes së ajrit në vende të mbylluar, që zakonisht njihen si vendet me ajër të pastër. Gjatë një viti ka më tepër vdekje nga ndotja e ajrit se sa nga aksidentet automobilistike. 310.000 Evropianë vdesin çdo vit nga ndotja e ajrit. Agjencia e Mbrojtjes së Mjedisit në ShBA deklaron se nëse miratohen ndryshimet e propozuara nga vetë ajo në karburantet e makinave do të ketë 12.000 vdekje të parakohshme më pak, 15.000 infrakte më pak, 6.000 vizita në dhomën e emergjencave nga fëmijë ma astmë, 8.900 shtrime në spital për problem me frymëmarrjen ose aparatin frymëmarrës çdo vit.


Disa nga sëmundjet e lidhura me ajrin e ndotur janë:

Kanceri
Sëmundje zemre
Sëmundje mushkërie
Astma
Pneumonia dhe komplikacionet e saj
Bronkiti
Alergji të lidhura me frymëmarrjen
Dhimbje koke dhe migrenë