Monday, June 23, 2014

Permbysja e Miteve Biçiklete!

Shembje e Miteve të Kulturës së Biçikletës


Nëse ka diçka që dëgjohet shpesh, është që shtete si Hollanda dhe Danimarka kanë komunitete të stërmëdha çiklistash pasi janë mjaft të sheshta nga ana horografike. Prej vitesh dëgjohen të njëjta gjëra dhe kjo është midis tyre.

MITET DUHEN RREZUAR

Së pari, edhe pse Hollanda është disi e sheshtë, përveç disa zonave kodrinore/malore, deri dhe në himnin kombëtar krenohet për malet dhe kodrat. Pra edhe pse Kopenhageni është i sheshtë, pjesa tjetrër e vëndit nuk është. Qyteti i dytë, Aarhus është mjaft kodrinor. Si Sidnej ose Gotenburgu.

Në fakt, karakteristikat gjeografike e dy shteteve dhe dy kryeqyteteve, kanë pak lidhje me faktin e numrit të lartë të çiklistave në këto shtete.



Në Danimarkë e Hollandë, ekzistonin Unione Çiklistësh ashtu si kudo. Kur çiklizmi u bë sport – gjë që ndodhi me shpejtësi e me impakt të madh – unionet e çiklistëve në shumë vende u duhej të konkuronin me unionet sportive të çiklistëve. Në Hollandë e shikuan biçikletën si një aktivitet social për njerëzit me shumë përfitime shoqërore. Ata madje ndaluan për një kohë të caktuar garimin me biçikletë në mënyrë që të ruanin biçikletën si pjesë integrale e kulturës së tyre.

Në Danemarkë, unionet e çiklistave ishin të mirëorganizuara dhe politikisht aktive që në fillimet e tyre përgjatë shekullit të 20-ë dhe qëndruan të tilla. Në të dyja shtetet unionet ishin të fuqishme dhe në rolin e avokatëve zanorë të biçikletës zërat e tyre dëgjoheshin fuqishëm.


Eshtë çeshtje historike dhe politike. Kur Revolucioni i Parë i Biçikletave përfshiu botën përgjatë viteve 1800 dhe 1900, gjithkush dhe gjithandej në botën e industrializuar, ngiste një biçikletë. Biçikleta çliroi gruan dhe çliroi klasën puntore.
Përtohet nga ai ndikim i atëhershëm deri dhe sot. Ndaj pedolet në ato vende, jo prej sheshtësisë së terrenit. 

HISTORIA PERSERIT VETVETEN

   Njerëzit dhe shoqëritë kanë kujtesë të shkurtër. Pjesa më e rendësihme për tu kujtuar gjatë “qaravitjeve” për maloret apo motin jo të favorshëm është që njerëzit i ngjiteshin atyre maloreve me biçikleta më të rënda se e jotja ose dhe pa një biçikletë në mot të njëjtë apo dhe më të keq. E bën për dekada e dekada.
Pra le të mos kemi si justifikim që përdorin disa për maloret.
Arsyetimi i motit është akoma dhe më qesharak. Janë arsyetime të bazuara në perceptime personale të pambështetura nga historia apo trashgimia kulturore e shoqërore.
Ekziston potencial për pedalim praktikisht kudo. E dimë pasi kishim një numër të madh pedaluesish në shumë e shumë zona. Pikë.


PER NE KODRA.

Për sa kohë po rrëzojmë mite sheshtësie, hidhini një sy listës së qyteteve më miqësore ndaj biçikletës që është krijuar nga copenhagenize.com bazuar në udhëtime të regjistruara si dhe sisteme qeradhënie biçikletash. Përveç qyteteve me topografi të sheshtë që shfaqen në listë, kemi dhe qytete mjaft kodrinore si Goteburgu, Aarhusi, Tokio, Stokholmi dhe Berni.

KODRA AJRI

Pak e çuditshme është që njerëzit nuk përmendin asnjëherë erën. Të përpiqesh të pedalosh, gjatë një stuhie me forcë sa ajo e një uragani, në një mëngjes Janari të errët. Deti i Veriut bën atë që mundet për të rrezuar çiklistët. Më kot duhet shtuar.

Ciklisti hollandez profesionist Johnny Hoogerland thekson atë që njihet në vëndlidjen e tij dhe në Danemarkë. Të pedalosh këtu në erërat që kemi këtu është thuajse njësoj si të pedalosh në Malësitë Pireneze.
Por kjo nuk i pengon çiklistët.


NUK JEMI TE VETMIT

Dhe për sa kohë jemi në temë, le të ezaurojmë dhe mitin që vetëm Amsterdami dhe Kopenhageni pedalojnë.

Përballje me realitetin.
Biçikleta përdoret gjëresisht thuajse gjithandej në Europë. Më shumë në Veri të Europës, padiskutim, por Qytetet e Reja në Pedalim si Barcelona apo Sevilia (me një verë mjaft të nxehtë) po minojnë rregullisht mitin me vepra, jo me fjalë.
Shënim, maloret e kodrat e Barcelonës nuk janë fort të negjizhueshme.
Kush po pedalon në to?
Njerëz të zakonshëm, me rroba të zakonshme, mbi biçikleta të zakonshme.

Le të hedhim një sy mbi qytetet e lëna mënjanë që gëzojnë numër të lartë pedaluesish të rregullt (krahasuar me të përgjithshmin e rajonit).

Në Parma të Italisë, 20% e të gjitha udhëtimeve bëhen mbi pedale. Për krahasim, qyteti Davis në Kaliforni të ShBA ka një përqindje prej 17% (një nga më të lartat në ShBA).

Në vijim kemi qytetin e Ferrara, Itali rreth 50km nga Bolonja. Këtu 31% e udhëtimeve kryhen me biçikletë.

Qyteti i rradhës, Vasteras në Suedinë qëndrore. I ftohtë i akullt në dimër, por megjithatë 33% e udhëtimeve kryhen dhe këyu me biçikletë.

Shpesh bie shi në qytetin e Kembrixhit në Britani. Kjo nuk i ndalon banorët e saj të përshkojnë 27% të distancave të tyre mbi dy rrotave të lëvizura me muskuj këmbësh.

Shumë qytete Gjerman shijojnë kulturën e dy rrotave. Në Munster 30% e të gjithave udhëtimeve bëhen me biçikletë.

Tani që një listë e gjatë qytetesh me Parisin, Berlinin, Barcelonën  e shumë të tjera, po investojnë në infrastructure, përdorimi i biçikletës në Europë është në një rritje të pandalshme.

Mbi 60 qytete kanë programe qiramarje biçikletash, numër ky që rritet cdo tremujor të vëzhguar dhe jemi krenarë që dhe Tirana është prej vitesh midis tyre me anë të programit EcoVolis.



MADHESIA NUK KA RENDESI

Kopenhageni është i treti qytet europian në renditjen e qyteteve me rritje në madhësi. Njerëzit ngasin automjete deri dhe për 90 minuta që të arrijnë në qendër.

Zgjidhja vjen me kombinim.
Pedalohet deri në stacionin e trenit – merret treni – pedalohet për në punë distancën e mbetur. Treni/metroja me pavarësinë e tij/saj nga trafiku i automjeteve, shpejtësinë dhe shpeshtësinë e tij/saj janë mjete ideale për të mos u demotivuar nga pedalimi i përditshëm.

Për të krijuar pak impakt me shifra, rreth 40% e europianëve nuk banojnë më larg se 10km nga puna e tyre… Ky është një numër i madh pedaluesish të rrgullt.  ЄК


No comments:

Post a Comment