Showing posts with label eljo kamberaj. Show all posts
Showing posts with label eljo kamberaj. Show all posts

Wednesday, May 13, 2015

2015 – Bristol... Kryeqyteti i Gjelbër i Europës


Bristol është I vendosur në JugPerëndim të Anglisë, dhe ka një popullsi prej 441,300 banorësh (2011). Eshtë qyteti I gjashtë në Angli dhe I teti në Mbretërinë e Bashkuar në renditjen e dëndësisë. Bristol, habiti jurinë e konkursit me planet e investimit në transport dhe energji. 
Qyteti ka marrë përsipër të shpenzoje një buxhet prej 500 milionë Euro në 3 vite në transport dhe 300 milionë Euro në 5 vite në sektorët e efiçensës energjitike dhe energjive të rinovueshme. Vlen të përmendet që në 10 vite zhvillim të vazhdueshëm që Bristol ka pasur, çdo vit që nga viti 2005 emetimet e dioksidit të karbonit CO2 kanë qenë gjithmonë në rënie. Bristol gjithashtu ka shprehur fuqishëm planifikim e tij për transformimin në një bërthamë jokarbonike e Europës duke gjeneruar mbi 17.000 vende pune në industry miqësore ndaj mjedisit deri në vitin 2030. Qyteti ka dhënë prova që do ja dali pasi mbylli vitin 2012 me rritje rreth 5% të ekonomisë së gjelbër.

Përveç të qënurit një qytet efiçent me një ekonomi të gjelbër në rritje, Bristol është dhe qyteti më I gjelbër në Mbretërinë e Bashkuar ku cilësia e ajrit është në nivele shumë të larta. Në 3 vitet ka dyfishuar numrin total të pedaluesve të përditshëm dhe ka marrë përsipër katërfishimin e numrit të sotëm në 5 vitet e ardhshme. Qyteti ka potencialin për tu kthyer në një model për Anglinë por dhe për më gjerë. 



Një marrëveshje midis qytetit dhe zyres se marredhenieve me jashtë ka për qëllim promovimin e çmimit të marrë për të rritur ndërgjësimin dhe pjesëmarrjen. Motivimi kryesor “Laboratori I Ndryshimit” bazohet në inovacion, udhëheqje dhe mësim. Rrjetet sociale dhe laboratoi I inovacionit doe bëjnë qytetin e Bristol të disponueshëm në të gjithë botën për konferenca dhe seminare online. Juria vendosi që Bristol ka treguar arritje në të gjitha kriteret e vendosura. Bristol njihet innovator në aspekte si ekonomia e gjelbër, strategjitë e fuqishme të komunikimit, dhe përkushtimit dhe entusiazmit të nevojshëm për tu kthyer në një model për Europën.

Ndryshimet Klimaterike

Bristol ka implementuar një angazhim afatgjatë në përmirësimin e ambjentit të qytetit dhe ka punuar për uljen e kontributit të qytetit në ndryshimet klimaterike që në vitin 2000. Gjithashtu ka programuar dhe vënë në zbatim një seri strategjish dhe planesh aksioni si Strategjia e Energjive të Qëndrueshme dhe Mbrojtjes së klimës së Bristol, Plani I Transportit Lokal që do vahdojë deri në vitin 2026 si dhe Sondazhin e Cilësisë së Jetës që do bazohet në pjesmarrjen aktive të qytetarëve në deklarimin e aspekteve si perceptimi I zhurmës.

Efektshmëria Energjitike

Në Bristol përdorimi I energjisë në shtëpi tashmë është ulur me 16% përgjatë viteve 2005 – 2010 dhe rendimenti energjitik në shtëpi është rritur me 25% në vitet 2000 – 2010). Si një nga nënshkruesit e Marrëveshjes së Kryebashkiakëve në vitin 2009, qyteti ka vendosur qëllime ambicioze për të ulur konsumin e energjisë me 30% dhe emetimet e CO2 me 40% brënda 2020 dhe me 80% brënda 2050. Këto qëllime janë inkorporuar në Strategjinë Rregullatore të Ndryshimeve Klimaterike dhe Sigurisë Energjitike të përditësuar në vitin 2012. Edhe pse momentalish nuk ekziston një përgjegjësi legjislative, për menaxhimin e përzier të energjisë në qytet, po punohet dhe për të rritur sasinë e prodhuar në burime të rinovueshme


Një nga elementët që po promovohet gjërësisht pas marrjes së çmimit është dhe një video falenderimi për qytetarët e Bristol që ndihmuan gjithë këto vite që qyteti I tyre të fitojë këtë çmim të rëndësishëm dhe motivimi për qindra mijëra të tjerë ti bashkohen kësaj mënyre të re mendimi.


Thursday, March 12, 2015

Provinciali I vonuar I Inovacionit Urban...

Ku I vendosin të gjitha qytetet biçikletat e tyre. Mbi tokë. Në nivelin e sistemit rrugor. Të ndërthuren dhe ato në kolazhin e bukur të qytetit. Epo, jo të gjitha qytetet….


Të gjithëve na rastis të njihemi me njerëz të mrekullueshëm, inspirues që I hasim në udhëtime pune apo argëtuese. Gjithashtu na rastis të shikojmë shumë gjëra në qytetet që vizitojmë. Dhe midis tyre është e pashmangshme të shikojmë dhe çudira që na lën pa fjalë dhe na irritojnë. Sidomos në infrastrukturë. Mbetem I shtangur nga inspirimi I krijuesve të korsive që vendosen në anën e gabuar të vëndparkimeve të automjeteve, ose që vendosen në zonën e hapjes së dyerve të këtyre automjeteve. Mashtrimet më të mëdha të infrastrukturës së biçikletave. Ujku nën lëkurë deleje.
Pavarësist dekadave të funksionimit të mbarë të rrjetave rrugore të dedikuara për pedalues, ku dhjetëra mijëra çdo ditë krijojnë lehtësim të rëndësishëm të trafikut në qytete, në vënde të tjera ndodhin ende gabime të mëdha. Shikojmë ide që hidhen në tavolinë nga inxhinierë dhe planifikues urbanë të cilët qartazi nuk pedalojnë në qytetet e tyre. Krijime Frankenstainfrastrukturore të gatuara në laboratorin e ndonjë doktori të çmendur.

Rrugët e qyteteve tona, disa prej tyre me një histori 7000 vjeçare, janë hapësirat më demokratike në historinë e Homo Sapiens. Kur automjeti u prezantua në përditshmërinë e qyteteve tona, nisi një diktaturë urbane ende e parrëzuar që krijon kushte të njëanëshme. Sigurisht të gjithë jemi dëshmitar të shpërthimev  revolucionare që kanë ndodhur dhe kanë krijuar kushte pak më të favorshme për pedaluesit urbanë. Avokatura pasionante e biçikletave, në çdo ditë e më shumë qytete, mblidhet dhe rekruton mëndje dhe zemra që rrahin nën ritmin e një zinxhiri biçiklete të papengueshme. Nga njerëz të mëdhenj janë dëgjuar deklarata të jashtëzakonshme. Një që do doja të veçoja, deklarata e ish-kryebashkiakut të Parisit, Delanoe : “Fakt është që makinat nuk kanë më vënd në qytetet e kohës sonë”. Ai mbështeti mendimin me aksion duke transformuar Parisin në 13 vite mandatesh të pandërprera. Puna e tij vërtetë fryëzuese përfshiu infrastukturë për pedaluesit, rregulim gjithëpërfshirës të trafikut dhe shumë elemente të nevojshme.

Nga ana tjetër regjimi motorristik vazhdon të diktojë shumë qytete që vujanë dhe kërkojnë rrugëdalje. Bashkë me shpresën që ekziston, shpesh përballemi me koncepte që na bëjnë të habitemi me nivelin e ulët të mendimit që është hedhur në to. Shpesh herë këto koncepte ngjajnë pashmangshmërisht me atë fëmijën që në çdo orë mësimi se ka vëmëndjen dhe bezdis gjithë klasën me sjelljen e pamatur dhe shakatë pa sens që vetëm rrespekt nuk mbledhin. Në hapësirën e modernizimit të qyteteve tona, duket qartazi që ky fëmi është Londra.


Si u arrit që ky vënd të japi tre, as një as dy por  tre, koncepte massive të cilat habisin me nivelin e tyre të ulët në dy fusha – inteligjencë dhe kuptim të jetës urbane dhe rolit të biçikletës në qytete në këto 130 vitet e fundit?

Në të majtë, akti I parë I komedisë urbane (që më shumë do veprojë si tragjedi). Skycycle nga Norm Foster. Vendosja e pedaluesve të përditshëm në një raft me urdhër të regjimit diktatorial të automjeteve. Mbajtja e këtyre bezdive jashtë rruge duke I ofruar akses minimal në gjëra me rëndësi të vogël si… shkolla, vëndet pune, dyqane, administratë etj. 

220 milionë Paund  për fazën e parë për 220 kilometra…. Në një vepër ku të 400.000 pedaluesit përfitues do paguajnë 1 Paund sa herë aksesojnë veprën. Marie Kastup (Menaxhere Projektesh nga Kopenhageni) thotw që edhe nëse Kopehageni do I kishte këto sasi lekësh, nuk do ndërtonte diçka si Skycylce pasi do largonte pedaluesit e qytetit nga nevojat e tyre dhe qytetin nga pjesa tij më dinamike.

Disa njerëz kanë barazuar  projektin  Skycycle me Urën Gjarpër në Kopenagen. Jo. Gjarpëri është një urë, e cila shërben për të zgjidhur një problem lokal. Jo për të larguar pedaluesit urbanë nga rrugët.





Akti I dytë I absurditetit është një korsi pluskuese mbi lumin Tames për pedalues dhe këmbësorë.

600 milionë Paund.
Jo më shumë se 20 km.
Dhe biletë hyrje 1.5 Paund për çdo përdorues.

Me këtë “projekt”, s’di as ku ta nis. Renderi prezantues mësipër nuk na tregon as për rampa aksesi në vepër. I shërben argëtimit apo nëvojës? Kush e di? Kujt I intereson?... Akoma një arkitekt I cili është mendërisht I larguar nga realiteti I jetës në qytet.

















Dhe së fundmi, akti I tretë. Gjëja e fundit që do shikosh para se të largohesh nga zyra. Diçka që pasi e ke parë, nuk mund ta harrosh asnjëherë. London Underline (Vija Nëntokësore e Londrës). Nju Jorku duhet të jetë shumë I ofenduar nga kjo referencë për High Line-in e tij.

Mirësevini në anën e errët të pedalimit urban. Nëse Skycyle dukej jo praktike, ky project më lë pa fjalë.

Dëbimi I pedaluesve, duke I vendosur në ajer, mbi ujë dhe tashmë nën tokë.
Largojini këta njerëz nga AutoCAD dhe Maya.
Janë turp përpara gjithë qytetarëve të Londrës që kuptojnë (edhe nëse nuk pedalojnë). Ata të cilët përpiqen të korgjojnë kaq shumë gabime të trashëguara apo të reja në qytet. Nëse jeni kuriozë, ekzsiton dhe një prezantim në video I këtij “koncepti”

Sigurisht, ideja është përdorur dhe më parë. Tunele për pedalues. Tunele që shërbejnë për një udhëtim specifik nga pika A në pikën B. Si ai në San Sebastian. Si ai që është ndërtuar nën lum në Roterdam në vitin 1930. Por kemi mësuar shumë në këto rreth 100 vite. Hollandezët kanë bërë një punë të mrekulueshme me nënkalimet si dhe me mbajtjen e tyre të ndriçuara dhe me oksigjen. Në Danimarkë, dhe në ato pak parkime biçiketash të errëta që ekzistojnë vendoset muzikë dhe ndriçim për të krijuar një ambjent miqësor dhe evitohet sa më shumë përdorimi I tuneleve duke u kufizuar në nënkalime që I shërbejnë vazhdimit të lëvizjes si për biçikletat por dhe automjeteve. Mbajtja e pedaluesve mbi tokë, në nivel rruge, është standarti në të dyja këto shtete.

Nëse kërkoni për inovacion, në infrastrukturën e biçiketave do të shikoni se si vendoset theksi në nevojat e pedaluesve dhe I shërben disa funksioneve llogjike dhe praktike. Ura Gjarpër është një shëmbul I mrekullueshëm. Rrethrrotullimi Pluskues në Eindhoven, edhe ky. Udha e Gjelbër e pedaluesve akoma më shumë. Shëmbujt janë të shumtë.

Gjithashtu vihet re që këto inovacione janë të thjeshta në natyrë. Të thjeshta, racionale dhe funksionale. Bazohen në kuptimin e funksionimit të biçikletës në qytet, në të kaluarën të tashmen dhe të ardhmen.

Kemi ato që na duhen. Dimë ato që na duhen. Për të zhvendosur mendimin ne forma moderne dhe inteligjente të transportit.



… dhe diçka e fundit pas kësaj vepre me tre akte, për të lindur pak shpresë. Një urë e re mbi lumin Tames, Ura Kopësht– garden bridge -  që ofron ndërlidhje dhe hapësirë parku në një qytet me nevojë gjigande për të dyja. 


Por jo… me sa po duket, mbi urë nuk do lejohen pedaluesit!


Provinciali I vonuar godet sërish. Duke prishur mësimin. Tokio dhe Berlini e injorojnë. Kopenhageni dhe Parisi po I pregatisin një kurth pas mësimi. Buenos Aires, Nju Jorku dhe Dublini e tregojnë me gisht dhe qeshin me të madhe…


Qytetet duhet të evolojnë duke mbetur të këndshme për qyetetarët. Urojmë që ky shembull qyteti që zgjedh rrugën e gabuar të frymëzojë të tjerë për të vepruar drëjtë. 

Tuesday, September 30, 2014

ARKEOLOGJIA E AKSESOREVE TE BICIKLETES


Ekziston një pafundesi zgjedhjesh praktike ne ndihme te personalizimit te biçikletave, të trashëguara nga një shekull kulture biçikete.

Shumë elemente të cilat ishin pjesë normale në çdo biçikletë, me kalimin e kohës janë lënë në harresë. Arsyeja është e njohur. Ndërkohë që qytetet zhvilloheshin duke lehtësuar gjithmonë e më shumë transportin me automjete, biçkleta marxhinalizohej drejt përdorimit sportiv dhe atij për kënaqësi dhe jo si mjet pune. Të “çmëndurit pas peshave të lehta” eliminuan shume aksesorë me qëllim arritjen e shpejtësive të mëdha.

Me këto në mendje, kryem një kërkim për 10 elementet që përgjithësisht janë dashuruar dhe që do donim të riktheheshin në biçikletat tona tani që biçikleta rikthehet në jetët tona.

Këta janë aksesorë bazë që janë standartë në qytete me kulturë çiklizmi dhe edhe pse disa janë ende prezentë I kemi përfshirë në listë pasi shumë shtete të tjera I kanë humbur si elemente.



 Në vënd të parë kemi Grepin e Zgarës së Pasme. Një ndër detajet më të thjeshta dhe me imagjinatë. Për dekada ka shërbyer në transportimin e cantave të krahut si dhe qeseve. Nuk shikohet shpesh sot, veç nëpër katallogje biçikletash të shekullit të kaluar. Jetojnë fuqishëm në Danimarkë, ku shumë dyqane shitje biçikletash e kanë element standart të përfshirë thuajse në çdo shitje. Me shitjet në rritje të kompjuterave portabël, dikush mund të mendojë që do shërbenin mjaft mirë…







 Sigurisht, thuajse çdo biçikletë në Danimarkë dhe Hollandë apo në qytete ku çiklizmi ka peshë të lartë ka një Mbulesë Zinxhiri. Eshtë elementi më logjik pas Mbulesave të Rrotave. Stilistika e këtyre mbulesave është një temë tjetër. Eshtë vënë re një rëne interesi, por dikur cilido prodhues me rrespekt ndaj vetes përkushtohej me dashuri ndaj këtij elementi.







Biçikleta ime e vjetër kishtë një Dorezë Ngritje që e balanconte mrekullisht dhe e bënte ngritjen e saj shumë të lehtë. Shumë biçikjleta Suedeze sot e zotërojnë këtë elemen, por  për një kohë të gjatë ai ishte shtesë nevoje që përdorej në masë. Nëse trupi I biçikletës suaj nuk një dorezë të tillë që në prodhim, gjithmonë mund të shtoni një duke mos cënuar aspak pamjen e saj.






Ah, Dinamoja.  E rëndë, e çuditshme por plot magji. Pjesa më e madhe në qarkullim janë të një prodhimi mjaft të vjetër, por prodhohen ende. Një motor I vogël I vendosur pranë gomës suaj që lëshon një zhurmë të lehtë dhe ju siguron ndihmë në pedalimet tuaja në mbrëmje. Me gjasa dinamoja do të përfundojë në muzeu e biçikletës pasi prej kohësh po arrihet që dritat të funksionojnë pa nevojë fijesh pra me anë të magneteve.





 Mbrojtëset e Fustaneve kanë rezistuar dhe nuk tregojnë shënja dobësimi. Një tjetër aksesor I thjeshtë dhe efikas, nevojë për çdo pedaluese qyteti. Origjina e emrit është angleze. Në Danimarkë, quhen Mbrojtëse Palltoje, pasi palltot e gjata me copa të shtrenjta ishin norma në kohën e shpikjes së aksesorit. Mbrojtëset e thurura ishin shumë në modë në shekullin e kaluar. Elastike apo prej gome janë shumë të lira si dhe lehtësisht të gjetshme në shumë shtete. Stili I aksesorit mund të vendoset që të na përfaqësojë. Le ta kthejmë në jetë.






Këto shtesa të thjeshta prej gome për timonat tanë shërbejnë për një arsye të vetme. Mbrojnë timonin si dhe muret në të cilat mbështetet gjatë parkimit afatgjatë apo afatshkurtër. I kam parë nga afër vetëm në Itali dhe jam kurioz në cilin shtet janë ende në përdorim. Një element me rëndësi në dukje të vogël por që në kohën e mungesës së vëndparkimeve apostafat për biçikleta krijonte lehtësi dhe efekt.






…për ata që ankohen për çiklistët që dëgjojnë muzikë gjatë pedalimit apo kontrollojnë telefonin (por që nuk nervozohen njësoj kur shoferët bëjnë të njëjtën gjë), ky është një makth I vërtetë. Mbajtëset e Gazetave ishin shumë në modë në shumë shtete. Në pamje kemi dhe një modifikim të lehtë që ju lejon palosjen dhe leximin e artikullit të preferuar. Dhe duke qenë se ishte një aktivitet I zakonshëm dikur, për shkak të telasheve të mundëshme, u krijua dhe sinjalizimi rrugor I nevojshëm në zona të caktuara. Në foto, një sinjalizim I hasur në Hollandë.







Dikur e hasur gjithandej, furça e përulur e aksit tashmë jeton vetën në Kopenhagen dhe në Hollandë. Ajo qëndron aty e heshtur, duke u rrotulluar rreth aksit dhe duke mabjtur aksin të pastër nga grasoja dhe papastërtitë e tjera.










Dikur, elementi që tërhiqte pjesën më të madhe të vëmëndjes dhe krijonte garën kryesore midis prodhuesve. Stampat Ballore. Numërohen me mijëra në këto 125 vite të fundit dhe pjesa më e madhe janë totalisht të adhurueshme. Cilido prodhues me peshë kishte disa logo historike dhe ato bëheshin stampat ballore që do adhurohen për dekada të tëra.






Zilet janë ende në qarkullim dhe nuk tregojnë shënja dobësimi. Shumë prej nesh duan stilet e vjetra të zileve pasi ato mbartin krenarinë dhe aftësinë e artizanalitetit të prodhuesit. Një pjesë preferojnë numrat e pafundme të zileve të prodhuara në Kinë çdo ditë. E mira është që tregu jep alternativë për cilindo sot. Për fat të keq një pjesë mjaft e vogël janë të prodhuara tërësisht prej metali për të lëshuar atë tingull kërkues dhe të këndshëm.





Kjo është 10-shja jonë. Kemi harruar ndonjë?- ЄК
 

Friday, August 22, 2014

Biçikleta Inovative Miilo ‘Rritet’ së bashku me fëmijën.


Fëmijët rriten shpejt, ndonjëherë shumë shpejt
Vetëm pas disa muajsh, rrobat nuk u bëjnë më, këpucët janë të ngushta dhe biçikletat u rrinë të vogla.
Me kujdesin ndaj shpenzimeve familjare në mëndje, Andreas Bhend, një projektues nga Zvicra erdhi me idenë ekonomike: një biçikletë prej druri dhe alumini e cila “rritet” me fëmijën duke evituar kështu këmbimin me një apo dhe blerjen e një mjeti më të madh.





Miilo, një biçikletë e kompletuar me të gjitha pajimet e nevojshme, jo vetëm shërben vogëlushëve e vogëlusheve për argëtim, por edhe I shoqëron ata përgjatë fëmijërisë së tyre, faktor I rëndësishëm ky në moshat e vogla.







Me një mekanizëm inovativ të vendosur në trup, ai ndryshon gjatë kohës që vogëlushët rriten.
Normalisht timoni dhe shala e këtij mjeti janë të zhvendosëshme për një përputhje me nevojat e trupit të fëmijës.







Biçikleta është e përshtatshme për fëmijët e moshës 2 vjeç dhe mund të modifikohet që të përdoret nga ata deri dhe 7 vjeç.










Me ndihmën e një sistemi balancimi, Miilo eviton nevojën e rrotave ndihmëse dhe e bën më të lehtë proçesin e të mësuarit të biçikletës.






Biçikleta ndryshon me një ndryshim të vogël në trupin prej druri; çmontojeni, rrotullojeni dhe rivendoseni në pozicion mbyllje.
Me Millo, fëmija nuk do humbasi shoqëruesin et tij besnik në pedalim dhe prindërit nuk do kenë nevojë të zëvëndësojnë shpesh lodrën më të preferuar të fëmijës së tyre.
Videoja në vijim, na tregon mbi funksionimin e saktë të konceptit.  - ЄК




Saturday, July 26, 2014

18 Tregues që ti jeton në një qytet me kulturë çiklizmi

18 Tregues që ti jeton në një qytet me kulturë çiklizmi 


E pregatitëm. I thjeshtë, I përpiktë dhe I saktë… udhëzuesi që dëshmon për rëndësinë dhe peshën e biçikletës në qytetin ku ti jeton.

1. Nuk e ke problem të pedalosh me “marsh fiks” ndërkohë që je në kërkim të një riparuesi që të marri përsipër sistemin tënd të ndrimit të marsheve që ka hequr dorë momentalisht.

2. Nëse një makinë në trafik I bie borisë, zakonisht I jep rëndësi minimale. Në fakt të kujton që ka kaluar mjaft kohë që ske vizituar kopshtin zoologjik me vogëlushët e tu për të ushqyer patat….mbase të Djelën do ishte perfekte?

3. Nuk të duket çudi të pedalosh në 35C me një 4vjeçar të siguruar në ndënjësen pas teje, dy trasta plot me pazaret e kuzhinës në koshin e përparmë ose të varura në doreza, ndërkohë që po diskuton me partnerin në telefon me kufje për mbrëmjen që do organizoni me miqtë… duke mos harruar të informosh pedaluesit turistë në qytetin tënd për pika interesi dhe kurioziteti që mund të vizitojnë.


4. Kur e ndjen që po mbinxehesh gjatë pedalimit për në punë… pedalon më ngadalë. Dhe nëse parashikimi I motit flet për një mot të nxehtë për nesër, planifikon për një nisje pak më të hershme për në punë që të mos djersish gjatë një pedalimi të shepjtë të mëngjesit.


5. I vetmi rast që shikon Lycra apo Spandex janë disa regjistrime të vjetra seancash stërvitore në emisione mëngjesi ose mbi vrapuesa në park.

6. …në vijim të arsyes pararendëse, emri GoreTex të jep përshtypjen të një lojtari të SpVgg Unterhaching të Mynihut.

7. Kur diçka nuk shkon mire me biçikletën tënde dhe e ke lënë në servis, merr të dytën që ken ë shtëpi për të shkuar në punë, ose atobuzin. Edhe pse makinën e ke të parkuar përpara shtëpisë.

8. Shumë çiklistë rreth teje vendosin helmeta dhe asnjë prej tyre nuk e neglizhon vendosjen e saj mbi kokën e ndonjë vogëlushi apo vogulusheje që pedalon përkrahë apo mbartet në ndënjëse të posaçme.

9. Më I çuditshmi në grupin tënd të miqësisë është ai I cili nuk ka është rrëzuar asnjëherë nga biçikleta… Të gjithë e shikojnë me dyshim dhe e kontrollojnë për dëmtime që mund të mos tregojë. 


10. Minimalisht 3 herë në javë ndryshon atë që ke veshur pasi nuk shkon me biçikletën tënde.


11. Bisedon çdo javë me miqtë apo kolegët e tu çdo javë për servise biçikletash të reja që ofrojnë çmime apo shërbim më të mire dhe paralajmëroni për ato të cilat kanë mangësi në shërbim apo çmime të larta.

12. Kur shikon dikë me pantallonat brënda çorapeve, mendon “…a I ka folur vallë dikush për lidhëset e pantallonave?”. Madje matesh 3 herë të pedalosh deri sa ta arrish dhe ti thuash ku shiten dhe sa kushtojnë.



13. Nuk e di që jeton brënda kulturës së biçikletave dhe nuk e përdor si shprehje. Ti thjesht pedalon.





14. Koha e qëndrimit në pritje të semaforit shpenzohet më së miri në vëzhgim të zgjedhjeve stilistike të çiklistëve rreth teje. Këpucë, çanta, syze madje deri dhe çadra apo dhe mbulesa shiu. Mundësitë janë të pafundme.

15. E gjithë garderoba jote mund të klasifikohet si “e përshtatshme për pedalim”, duke përfshirë takat 12cm të blera përpara 2 javësh si dhe palltoja dopiopetë që do i dhurosh motrës për ditëlindje në Dhjetor.

16. Kur një shofer i marrë të pret rrugën keq, i hedh një vështrim të akullt, shkund pak kokën me keqardhje... dhe e harron komplet situatën pas 50 metrave pedalim.


17. Një sasi e vogël ndryshku mbi biçilketë të duket estetike sepse të flet për përdorim dhe jetë. Biçikletat e reja fringo të japin iden e diçkaje plasike pa jetë.


18. Të duhen mbi 15 minuta për të gjetur biçikletën tënde në parkimin e fakultetit nëse ishe me nxitim kur e parkove dhe nuk e kishe mendjen aty.


                                                                                                                                                          - ЄК

Monday, June 23, 2014

Permbysja e Miteve Biçiklete!

Shembje e Miteve të Kulturës së Biçikletës


Nëse ka diçka që dëgjohet shpesh, është që shtete si Hollanda dhe Danimarka kanë komunitete të stërmëdha çiklistash pasi janë mjaft të sheshta nga ana horografike. Prej vitesh dëgjohen të njëjta gjëra dhe kjo është midis tyre.

MITET DUHEN RREZUAR

Së pari, edhe pse Hollanda është disi e sheshtë, përveç disa zonave kodrinore/malore, deri dhe në himnin kombëtar krenohet për malet dhe kodrat. Pra edhe pse Kopenhageni është i sheshtë, pjesa tjetrër e vëndit nuk është. Qyteti i dytë, Aarhus është mjaft kodrinor. Si Sidnej ose Gotenburgu.

Në fakt, karakteristikat gjeografike e dy shteteve dhe dy kryeqyteteve, kanë pak lidhje me faktin e numrit të lartë të çiklistave në këto shtete.



Në Danimarkë e Hollandë, ekzistonin Unione Çiklistësh ashtu si kudo. Kur çiklizmi u bë sport – gjë që ndodhi me shpejtësi e me impakt të madh – unionet e çiklistëve në shumë vende u duhej të konkuronin me unionet sportive të çiklistëve. Në Hollandë e shikuan biçikletën si një aktivitet social për njerëzit me shumë përfitime shoqërore. Ata madje ndaluan për një kohë të caktuar garimin me biçikletë në mënyrë që të ruanin biçikletën si pjesë integrale e kulturës së tyre.

Në Danemarkë, unionet e çiklistave ishin të mirëorganizuara dhe politikisht aktive që në fillimet e tyre përgjatë shekullit të 20-ë dhe qëndruan të tilla. Në të dyja shtetet unionet ishin të fuqishme dhe në rolin e avokatëve zanorë të biçikletës zërat e tyre dëgjoheshin fuqishëm.


Eshtë çeshtje historike dhe politike. Kur Revolucioni i Parë i Biçikletave përfshiu botën përgjatë viteve 1800 dhe 1900, gjithkush dhe gjithandej në botën e industrializuar, ngiste një biçikletë. Biçikleta çliroi gruan dhe çliroi klasën puntore.
Përtohet nga ai ndikim i atëhershëm deri dhe sot. Ndaj pedolet në ato vende, jo prej sheshtësisë së terrenit. 

HISTORIA PERSERIT VETVETEN

   Njerëzit dhe shoqëritë kanë kujtesë të shkurtër. Pjesa më e rendësihme për tu kujtuar gjatë “qaravitjeve” për maloret apo motin jo të favorshëm është që njerëzit i ngjiteshin atyre maloreve me biçikleta më të rënda se e jotja ose dhe pa një biçikletë në mot të njëjtë apo dhe më të keq. E bën për dekada e dekada.
Pra le të mos kemi si justifikim që përdorin disa për maloret.
Arsyetimi i motit është akoma dhe më qesharak. Janë arsyetime të bazuara në perceptime personale të pambështetura nga historia apo trashgimia kulturore e shoqërore.
Ekziston potencial për pedalim praktikisht kudo. E dimë pasi kishim një numër të madh pedaluesish në shumë e shumë zona. Pikë.


PER NE KODRA.

Për sa kohë po rrëzojmë mite sheshtësie, hidhini një sy listës së qyteteve më miqësore ndaj biçikletës që është krijuar nga copenhagenize.com bazuar në udhëtime të regjistruara si dhe sisteme qeradhënie biçikletash. Përveç qyteteve me topografi të sheshtë që shfaqen në listë, kemi dhe qytete mjaft kodrinore si Goteburgu, Aarhusi, Tokio, Stokholmi dhe Berni.

KODRA AJRI

Pak e çuditshme është që njerëzit nuk përmendin asnjëherë erën. Të përpiqesh të pedalosh, gjatë një stuhie me forcë sa ajo e një uragani, në një mëngjes Janari të errët. Deti i Veriut bën atë që mundet për të rrezuar çiklistët. Më kot duhet shtuar.

Ciklisti hollandez profesionist Johnny Hoogerland thekson atë që njihet në vëndlidjen e tij dhe në Danemarkë. Të pedalosh këtu në erërat që kemi këtu është thuajse njësoj si të pedalosh në Malësitë Pireneze.
Por kjo nuk i pengon çiklistët.


NUK JEMI TE VETMIT

Dhe për sa kohë jemi në temë, le të ezaurojmë dhe mitin që vetëm Amsterdami dhe Kopenhageni pedalojnë.

Përballje me realitetin.
Biçikleta përdoret gjëresisht thuajse gjithandej në Europë. Më shumë në Veri të Europës, padiskutim, por Qytetet e Reja në Pedalim si Barcelona apo Sevilia (me një verë mjaft të nxehtë) po minojnë rregullisht mitin me vepra, jo me fjalë.
Shënim, maloret e kodrat e Barcelonës nuk janë fort të negjizhueshme.
Kush po pedalon në to?
Njerëz të zakonshëm, me rroba të zakonshme, mbi biçikleta të zakonshme.

Le të hedhim një sy mbi qytetet e lëna mënjanë që gëzojnë numër të lartë pedaluesish të rregullt (krahasuar me të përgjithshmin e rajonit).

Në Parma të Italisë, 20% e të gjitha udhëtimeve bëhen mbi pedale. Për krahasim, qyteti Davis në Kaliforni të ShBA ka një përqindje prej 17% (një nga më të lartat në ShBA).

Në vijim kemi qytetin e Ferrara, Itali rreth 50km nga Bolonja. Këtu 31% e udhëtimeve kryhen me biçikletë.

Qyteti i rradhës, Vasteras në Suedinë qëndrore. I ftohtë i akullt në dimër, por megjithatë 33% e udhëtimeve kryhen dhe këyu me biçikletë.

Shpesh bie shi në qytetin e Kembrixhit në Britani. Kjo nuk i ndalon banorët e saj të përshkojnë 27% të distancave të tyre mbi dy rrotave të lëvizura me muskuj këmbësh.

Shumë qytete Gjerman shijojnë kulturën e dy rrotave. Në Munster 30% e të gjithave udhëtimeve bëhen me biçikletë.

Tani që një listë e gjatë qytetesh me Parisin, Berlinin, Barcelonën  e shumë të tjera, po investojnë në infrastructure, përdorimi i biçikletës në Europë është në një rritje të pandalshme.

Mbi 60 qytete kanë programe qiramarje biçikletash, numër ky që rritet cdo tremujor të vëzhguar dhe jemi krenarë që dhe Tirana është prej vitesh midis tyre me anë të programit EcoVolis.



MADHESIA NUK KA RENDESI

Kopenhageni është i treti qytet europian në renditjen e qyteteve me rritje në madhësi. Njerëzit ngasin automjete deri dhe për 90 minuta që të arrijnë në qendër.

Zgjidhja vjen me kombinim.
Pedalohet deri në stacionin e trenit – merret treni – pedalohet për në punë distancën e mbetur. Treni/metroja me pavarësinë e tij/saj nga trafiku i automjeteve, shpejtësinë dhe shpeshtësinë e tij/saj janë mjete ideale për të mos u demotivuar nga pedalimi i përditshëm.

Për të krijuar pak impakt me shifra, rreth 40% e europianëve nuk banojnë më larg se 10km nga puna e tyre… Ky është një numër i madh pedaluesish të rrgullt.  - ЄК