2015 – Bristol... Kryeqyteti i Gjelbër i Europës

Bristol është I vendosur në JugPerëndim të Anglisë, dhe ka një popullsi prej 441,300 banorësh (2011). Eshtë qyteti I gjashtë në Angli dhe I teti në Mbretërinë e Bashkuar në renditjen e dëndësisë. Bristol, habiti jurinë e konkursit me planet e investimit në transport dhe energji. 

Qyteti ka marrë përsipër të shpenzoje një buxhet prej 500 milionë Euro në 3 vite në transport dhe 300 milionë Euro në 5 vite në sektorët e efiçensës energjitike dhe energjive të rinovueshme. Vlen të përmendet që në 10 vite zhvillim të vazhdueshëm që Bristol ka pasur, çdo vit që nga viti 2005 emetimet e dioksidit të karbonit CO₂ kanë qenë gjithmonë në rënie. Bristol gjithashtu ka shprehur fuqishëm planifikim e tij për transformimin në një bërthamë jokarbonike e Europës duke gjeneruar mbi 17.000 vende pune në industry miqësore ndaj mjedisit deri në vitin 2030. Qyteti ka dhënë prova që do ja dali pasi mbylli vitin 2012 me rritje rreth 5% të ekonomisë së gjelbër.

Përveç të qënurit një qytet efiçent me një ekonomi të gjelbër në rritje, Bristol është dhe qyteti më I gjelbër në Mbretërinë e Bashkuar ku cilësia e ajrit është në nivele shumë të larta. Në 3 vitet ka dyfishuar numrin total të pedaluesve të përditshëm dhe ka marrë përsipër katërfishimin e numrit të sotëm në 5 vitet e ardhshme. Qyteti ka potencialin për tu kthyer në një model për Anglinë por dhe për më gjerë. 

Një marrëveshje midis qytetit dhe zyres se marredhenieve me jashtë ka për qëllim promovimin e çmimit të marrë për të rritur ndërgjësimin dhe pjesëmarrjen. Motivimi kryesor “Laboratori I Ndryshimit” bazohet në inovacion, udhëheqje dhe mësim. Rrjetet sociale dhe laboratoi I inovacionit doe bëjnë qytetin e Bristol të disponueshëm në të gjithë botën për konferenca dhe seminare online. Juria vendosi që Bristol ka treguar arritje në të gjitha kriteret e vendosura. Bristol njihet innovator në aspekte si ekonomia e gjelbër, strategjitë e fuqishme të komunikimit, dhe përkushtimit dhe entusiazmit të nevojshëm për tu kthyer në një model për Europën.

Ndryshimet Klimaterike

Bristol ka implementuar një angazhim afatgjatë në përmirësimin e ambjentit të qytetit dhe ka punuar për uljen e kontributit të qytetit në ndryshimet klimaterike që në vitin 2000. Gjithashtu ka programuar dhe vënë në zbatim një seri strategjish dhe planesh aksioni si Strategjia e Energjive të Qëndrueshme dhe Mbrojtjes së klimës së Bristol, Plani I Transportit Lokal që do vahdojë deri në vitin 2026 si dhe Sondazhin e Cilësisë së Jetës që do bazohet në pjesmarrjen aktive të qytetarëve në deklarimin e aspekteve si perceptimi I zhurmës.

Efektshmëria Energjitike

Në Bristol përdorimi I energjisë në shtëpi tashmë është ulur me 16% përgjatë viteve 2005 – 2010 dhe rendimenti energjitik në shtëpi është rritur me 25% në vitet 2000 – 2010). Si një nga nënshkruesit e Marrëveshjes së Kryebashkiakëve në vitin 2009, qyteti ka vendosur qëllime ambicioze për të ulur konsumin e energjisë me 30% dhe emetimet e CO₂ me 40% brënda 2020 dhe me 80% brënda 2050. Këto qëllime janë inkorporuar në Strategjinë Rregullatore të Ndryshimeve Klimaterike dhe Sigurisë Energjitike të përditësuar në vitin 2012. Edhe pse momentalish nuk ekziston një përgjegjësi legjislative, për menaxhimin e përzier të energjisë në qytet, po punohet dhe për të rritur sasinë e prodhuar në burime të rinovueshme

Një nga elementët që po promovohet gjërësisht pas marrjes së çmimit është dhe një video falenderimi për qytetarët e Bristol që ndihmuan gjithë këto vite që qyteti I tyre të fitojë këtë çmim të rëndësishëm dhe motivimi për qindra mijëra të tjerë ti bashkohen kësaj mënyre të re mendimi.

Udhëzuesi I Blerësit: Zgjedhja e biçikletës së parë

Të blesh biçikletën tënde të parë është një proçës që mund të krijojë më shumë probleme se sa zgjidh. Shumë dashamirës të dyrrotakut, janë dekurajuar nga sasia e madhe e informacionit që qarkullon si dhe një sasi e konsiderueshme shitësish të painteresuar dhe të paangazhuar.

Dhe nëse spo blini biçikletë për veten tuaj, por vogëlushët tuaj janë në kërkim ky artikull mund tju vijë në ndihmë…

                                                Udhëzuesi I Blerësit: Zgjedhja e biçikletës së parë.

Keshilla e parë që mund tju japim, dyqanet e biçikletave janë aty për tju ndihmuar. Përndryshe do ishte e pamundur të zgjidhje diçka në gamën gjigande të dyrrotakëve.

Blerja e një biçiklete duhet të jetë një eksperiencë e bukur. Po blini diçka që ka gjasa nesër të ndryshojë mënyrën e mendimit për çeshtje të mëdha e të vogla. Ndaj, nuk duhet marrë lehtazi duke kryer një blerje të shpejtë dhe të gabuar duke cunguar kënaqesinë e pedalimit dhe duke ulur kështu gjasat që pedalimi të kthehet në përditshmëri. Kështu, duke kaluar nëpër dyqanet e biçikletave duhet të kërkoni atë I cili do përshtasi nevojat e pedaluesit me mjetin. Kjo mbetet një vlerë në cilëndo moshë. Është ai I cili do përqëndrohet në blerje më shumë se në çmimin e biçikletës dhe në kryerjen e blerjes së shpejtë. Është ai I cili do ju japë një eksperiencë të lehtë dhe të këndshme blerje.

Si hap I parë përzgjedhës, nga eksperienca, nëse brënda 20 sekondash nga momenti që futeni në dyqan nuk keni një sinjalizim miqësor që dikush do ju shërbejë shumë shpejt, provoni një tjetër dyqan. Mirëkuptimi dhe përqasja me blerësin janë dy vlera madhore të shërbimit të klientit. Nëse nuk ndodhin në fillim të transaksionit, ka gjasa te mos ndodhin fare. Sigurisht mund të duhet të provohet në disa dyqane derisa të gjëjdet ai I cili do prezantojë jo vetëm mallin por dhe shërbimin, por në fund do shikoni që këmbëngulja juaj do shpërblehet.

1. Qëllimet në pedalim

Është shumë e shpeshtë të blihet pa arsyetim në biçikletën e parë. Shpesh njerëzit blejnë me mendimin që të shikojnë nëse do u pëlqejë të pedalojnë. Postulati, “po e blej, që të shikoj nëse do më pëlqejë” dëgjohet spesh dhe po aq shpesh godet llogjikën si çekan I inatosur. Ky lloj blerje bazohet tërësisht në çmim, në vënd të përshtatshmërisë. Kështu, dy gjëra ndodhin: ndalojnë së pedaluari pasi kanë zgjedhur një biçikletë shumë të rëndë apo shumë të vogël ose pasi shumë shpejt tejkalojnë performancën e biçikletës dhe detyrohen të rishpenzojnë në një biçikletë që mund të kishin konsideruar që në fillim.

Mendoni se çfarë qëllimesh keni për biçikletën tuaj. Nëse kërkoni diçka sportive, synoni në materiale të lehta dhe paksa të shtrenjta. Nëse kerkoni pedalim relaksues në park, një hybrid me çmim mesatar është ajo që do ju kënaqi. Mendoni veten në këto dy ikona dhe ajo e cila ju ngjit më shumë është edhe përgjigja kur shitësi tju pyesë se çfarë pedalimi dëshironi të bëni.

2. Miti I “një biçikletë për të gjitha përdorimet”

Një ndodhi tjetër e shpeshtë në dyqanet e biçikletave është mendimi që të kërkohet një biçikletë e cila bën çdo gjë nga pak. Ky koncept është hutues dhe vjen nga të gjithë ata të cilët, si në rastin e parë, skanë vendosur për qëllimet e tyre mbi pedale. Nuk ekziston një biçikletë universale për pedalim në qytet, pedalim sportiv dhe për pedalim në mal. Ekzistojnë modele të cilat janë disi të përshtatshme për pedalim të përzier, por asnjëherë nuk duhen pasur në mendje kur ke një target pedalimi të qartë pasi asnjëherë nuk do performojnë ashtu siç dëshironi.  Edhe pse shpesh mund të pedalosh në disa terrene me një biçikletë, vihet re që njerëzit edhe pse duan fleksibilitet në variantet e zgjedhjes më pas nuk pedalojnë në disa terrene por preferojnë një. Ndaj mirë është të jemi të qartë cili është ky terren dhe të blejmë diçka që I përshtatet plotësisht jo pjesërisht.

3. Mos shikoni ngjyrat

Të gjithëve na tërheq moda, sigurisht, por një nga rastet ku pamja sduhet tju udhëheqë është gjatë blerjes së një biçiklete. Ajo e cila do ju tërheqi syrin, jo domosdoshmërisht është ajo e cila funksionon për ju. Mendoni fillimisht nevojat dhe rehatinë tuaj në përdorim dhe në nivel të dytë, pasi të shikoni çfarë ju ofron tregu, zgjidhni ofertën e cila ju kënaq dhe vizualisht.

Pra, çfarë tipi jeni?

Biseda që duhet të kryeni me veten tuaj do përqëndorhet në tre kategori të mëdha që shpesh japin ndihmën kryesore në përzgjedhje.

Urban / Hybrid

Kjo kategori përkët atyre që po I bashkohen efektit ortek që po përfshin qytetarët e botës për të pedaluar në qytete. Shumë prej tyre skanë pedaluar që kur ishin fëmijë, shumë të tjerë duan të pedalojnë ato 5-6 km për në punë/shkollë që çdo ditë I bëjnë me makinë apo këmbësorë. Në këtë katëgori shpenzohet për siguri dhe rehati në pedalim. Nuk është e nevojshme të orientoheni në trupa karboni apo sisteme frenimi shumë të ndërlikuara. Modelet hollandeze mund tju japin një ide të qartë të asaj që do ju shërbejë në funksionalitet, shpejtësi, siguri dhe rehati.

Biçikleta Kursi

Nëse ju pelqen jeta sportive intensive dhe e gjeni veten shpesh të mërzitur me biçikleta me pesha të mëdha dhe performancë që lë për të dëshiruar. Vlen të vihet në dukje që kjo kategori ka çmime pak më të kripura dhe se çmimet mund të variojnë shumë nha modeli në model për shkak të materialeve dhe teknologjive të përdorura. Çmimet këtu duhen analizuar me kusht parësor ambicjen dhe dëshirën tuaj për të marr maksimumin nga blerja juaj dhe efektivisht nga përdorimi I mëtejshëm. Nëse bashkëbisedoni me stafin e dyqanit mund të merrni shumë informacione kyçe që do ju vlejën në përzgjedhje. Sistemet e frenimit, ato të marrsheve, konstruksioni I trupit (gjeometria dhe materialet) janë faktorë që duhet ti përzgjidhni në mënyrë shumë të personalizuar që çdo qindarkë që do shpenzoni të vlejë.

Mountain Bike

Nëse ju pëlqen të bëni ngjitje malore apo dhe udhëtime nëpër shtigje pyjore, kjo kategori du ju përshtatet më shumë. Përgjithësisht në këtë kategori do shikoni një varietet të gjërë zgjedhjesh pasi ekziston një varietet terrenesh të çregullta që mund të pedalohen. Tre nëndarje të mëdha: Rigid (pa amortizatorë); Hardtail (amortizator përpara) dhe Full Suspension (me dy amortizatorë). Këto nëndarje kanë kontroll në ndryshim mbi terren, më shumë kontroll jep çmim më të lartë. Edhe në këtë kategori kemi një specifikim të lartë të materialeve dhe teknologjive që japin kombinime të ndryshme dhe për pasojë çmime të ndryshme.

Sigurisht që ekzistojnë më shumë se 3 tipe pedaluesish, por të gjithë ndahen në këto 3 kategori të mëdha. Krijoni një mendim tuajin bindës dhe kërkoni bashkëpunim me dyqanet që të informoheni në blerjen tuaj të parë por edhe të dytë…

Provinciali I vonuar I Inovacionit Urban...

Ku I vendosin të gjitha qytetet biçikletat e tyre. Mbi tokë. Në nivelin e sistemit rrugor. Të ndërthuren dhe ato në kolazhin e bukur të qytetit. Epo, jo të gjitha qytetet….

Të gjithëve na rastis të njihemi me njerëz të mrekullueshëm, inspirues që I hasim në udhëtime pune apo argëtuese. Gjithashtu na rastis të shikojmë shumë gjëra në qytetet që vizitojmë. Dhe midis tyre është e pashmangshme të shikojmë dhe çudira që na lën pa fjalë dhe na irritojnë. Sidomos në infrastrukturë. Mbetem I shtangur nga inspirimi I krijuesve të korsive që vendosen në anën e gabuar të vëndparkimeve të automjeteve, ose që vendosen në zonën e hapjes së dyerve të këtyre automjeteve. Mashtrimet më të mëdha të infrastrukturës së biçikletave. Ujku nën lëkurë deleje.

Pavarësist dekadave të funksionimit të mbarë të rrjetave rrugore të dedikuara për pedalues, ku dhjetëra mijëra çdo ditë krijojnë lehtësim të rëndësishëm të trafikut në qytete, në vënde të tjera ndodhin ende gabime të mëdha. Shikojmë ide që hidhen në tavolinë nga inxhinierë dhe planifikues urbanë të cilët qartazi nuk pedalojnë në qytetet e tyre. Krijime Frankenstainfrastrukturore të gatuara në laboratorin e ndonjë doktori të çmendur.

Rrugët e qyteteve tona, disa prej tyre me një histori 7000 vjeçare, janë hapësirat më demokratike në historinë e Homo Sapiens. Kur automjeti u prezantua në përditshmërinë e qyteteve tona, nisi një diktaturë urbane ende e parrëzuar që krijon kushte të njëanëshme. Sigurisht të gjithë jemi dëshmitar të shpërthimev  revolucionare që kanë ndodhur dhe kanë krijuar kushte pak më të favorshme për pedaluesit urbanë. Avokatura pasionante e biçikletave, në çdo ditë e më shumë qytete, mblidhet dhe rekruton mëndje dhe zemra që rrahin nën ritmin e një zinxhiri biçiklete të papengueshme. Nga njerëz të mëdhenj janë dëgjuar deklarata të jashtëzakonshme. Një që do doja të veçoja, deklarata e ish-kryebashkiakut të Parisit, Delanoe : “Fakt është që makinat nuk kanë më vënd në qytetet e kohës sonë”. Ai mbështeti mendimin me aksion duke transformuar Parisin në 13 vite mandatesh të pandërprera. Puna e tij vërtetë fryëzuese përfshiu infrastukturë për pedaluesit, rregulim gjithëpërfshirës të trafikut dhe shumë elemente të nevojshme.

Nga ana tjetër regjimi motorristik vazhdon të diktojë shumë qytete që vujanë dhe kërkojnë rrugëdalje. Bashkë me shpresën që ekziston, shpesh përballemi me koncepte që na bëjnë të habitemi me nivelin e ulët të mendimit që është hedhur në to. Shpesh herë këto koncepte ngjajnë pashmangshmërisht me atë fëmijën që në çdo orë mësimi se ka vëmëndjen dhe bezdis gjithë klasën me sjelljen e pamatur dhe shakatë pa sens që vetëm rrespekt nuk mbledhin. Në hapësirën e modernizimit të qyteteve tona, duket qartazi që ky fëmi është Londra.

Si u arrit që ky vënd të japi tre, as një as dy por  tre, koncepte massive të cilat habisin me nivelin e tyre të ulët në dy fusha – inteligjencë dhe kuptim të jetës urbane dhe rolit të biçikletës në qytete në këto 130 vitet e fundit?

Në të majtë, akti I parë I komedisë urbane (që më shumë do veprojë si tragjedi). Skycycle nga Norm Foster. Vendosja e pedaluesve të përditshëm në një raft me urdhër të regjimit diktatorial të automjeteve. Mbajtja e këtyre bezdive jashtë rruge duke I ofruar akses minimal në gjëra me rëndësi të vogël si… shkolla, vëndet pune, dyqane, administratë etj. 

220 milionë Paund  për fazën e parë për 220 kilometra…. Në një vepër ku të 400.000 pedaluesit përfitues do paguajnë 1 Paund sa herë aksesojnë veprën. Marie Kastup (Menaxhere Projektesh nga Kopenhageni) thotw që edhe nëse Kopehageni do I kishte këto sasi lekësh, nuk do ndërtonte diçka si Skycylce pasi do largonte pedaluesit e qytetit nga nevojat e tyre dhe qytetin nga pjesa tij më dinamike.

Disa njerëz kanë barazuar  projektin  Skycycle me Urën Gjarpër në Kopenagen. Jo. Gjarpëri është një urë, e cila shërben për të zgjidhur një problem lokal. Jo për të larguar pedaluesit urbanë nga rrugët.

Akti I dytë I absurditetit është një korsi pluskuese mbi lumin Tames për pedalues dhe këmbësorë.

600 milionë Paund.

Jo më shumë se 20 km.

Dhe biletë hyrje 1.5 Paund për çdo përdorues.

Me këtë “projekt”, s’di as ku ta nis. Renderi prezantues mësipër nuk na tregon as për rampa aksesi në vepër. I shërben argëtimit apo nëvojës? Kush e di? Kujt I intereson?... Akoma një arkitekt I cili është mendërisht I larguar nga realiteti I jetës në qytet.

Dhe së fundmi, akti I tretë. Gjëja e fundit që do shikosh para se të largohesh nga zyra. Diçka që pasi e ke parë, nuk mund ta harrosh asnjëherë. London Underline (Vija Nëntokësore e Londrës). Nju Jorku duhet të jetë shumë I ofenduar nga kjo referencë për High Line-in e tij.

Mirësevini në anën e errët të pedalimit urban. Nëse Skycyle dukej jo praktike, ky project më lë pa fjalë.

Dëbimi I pedaluesve, duke I vendosur në ajer, mbi ujë dhe tashmë nën tokë.

Largojini këta njerëz nga AutoCAD dhe Maya.

Janë turp përpara gjithë qytetarëve të Londrës që kuptojnë (edhe nëse nuk pedalojnë). Ata të cilët përpiqen të korgjojnë kaq shumë gabime të trashëguara apo të reja në qytet. Nëse jeni kuriozë, ekzsiton dhe një prezantim në video I këtij “koncepti”

Sigurisht, ideja është përdorur dhe më parë. Tunele për pedalues. Tunele që shërbejnë për një udhëtim specifik nga pika A në pikën B. Si ai në San Sebastian. Si ai që është ndërtuar nën lum në Roterdam në vitin 1930. Por kemi mësuar shumë në këto rreth 100 vite. Hollandezët kanë bërë një punë të mrekulueshme me nënkalimet si dhe me mbajtjen e tyre të ndriçuara dhe me oksigjen. Në Danimarkë, dhe në ato pak parkime biçiketash të errëta që ekzistojnë vendoset muzikë dhe ndriçim për të krijuar një ambjent miqësor dhe evitohet sa më shumë përdorimi I tuneleve duke u kufizuar në nënkalime që I shërbejnë vazhdimit të lëvizjes si për biçikletat por dhe automjeteve. Mbajtja e pedaluesve mbi tokë, në nivel rruge, është standarti në të dyja këto shtete.

Nëse kërkoni për inovacion, në infrastrukturën e biçiketave do të shikoni se si vendoset theksi në nevojat e pedaluesve dhe I shërben disa funksioneve llogjike dhe praktike. Ura Gjarpër është një shëmbul I mrekullueshëm. Rrethrrotullimi Pluskues në Eindhoven, edhe ky. Udha e Gjelbër e pedaluesve akoma më shumë. Shëmbujt janë të shumtë.

Gjithashtu vihet re që këto inovacione janë të thjeshta në natyrë. Të thjeshta, racionale dhe funksionale. Bazohen në kuptimin e funksionimit të biçikletës në qytet, në të kaluarën të tashmen dhe të ardhmen.

Kemi ato që na duhen. Dimë ato që na duhen. Për të zhvendosur mendimin ne forma moderne dhe inteligjente të transportit.

… dhe diçka e fundit pas kësaj vepre me tre akte, për të lindur pak shpresë. Një urë e re mbi lumin Tames, Ura Kopësht– garden bridge -  që ofron ndërlidhje dhe hapësirë parku në një qytet me nevojë gjigande për të dyja. 

Por jo… me sa po duket, mbi urë nuk do lejohen pedaluesit!

Provinciali I vonuar godet sërish. Duke prishur mësimin. Tokio dhe Berlini e injorojnë. Kopenhageni dhe Parisi po I pregatisin një kurth pas mësimi. Buenos Aires, Nju Jorku dhe Dublini e tregojnë me gisht dhe qeshin me të madhe…

Qytetet duhet të evolojnë duke mbetur të këndshme për qyetetarët. Urojmë që ky shembull qyteti që zgjedh rrugën e gabuar të frymëzojë të tjerë për të vepruar drëjtë. 

Sa duhet te paguajme te na e lini parkun?

E hengret, u pasuruat dhe e kafshuat deri ne kafshate te fundit kete qytet. Ajo qe kerkoni te hani tani eshte zemra dhe mushkeria e qytetit. Eshte turpi me buke qe duhet te hame te gjithe neser para brezave qe do vijne, para femijeve tane, si hajdute te se ardhmes, hajdute te hapesirave dhe vrases te parkut. Dhe per kete do mbahemi mend gjate. Do mbahemi mend me shume se nje hajdut parash, nje hajdut profesionist a kriminel. Ne do jemi ata qe shkulen pemet dhe mbollen betonin, zhduken hapesirat dhe i bene letra ne banke.

Eshte turpi i te perballurit neser me brezat si barbare te gjelberimit, mjedisit dhe hapesires, 3 gjera qe s'i mbulon dot me nje shkelje syri, as me nje psheretime, eh mor bir..... Ne po ju heqim atyre te drejten neser te zgjerojne parkun me nje ambient sportiv, me nje park tjeter te kuruar, me nje kend lojerash per femijet. Do mbahemi mend per ata qe s’diten te respektojne veten dhe jo me te ardhmen, per faktin se jemi hajdute parqesh dhe veprojme si te ketille. Po vjedhim gjene me te shtrenjte qe do i duhet ketij qyteti, pasi pushteti te dali nga verberia, hapesiren prane nje parku dhe me pas parkun.

Dihet sa para fitoni nga ndertimet poshte diges, dihet si do ndahen, dihet ku do shkojne, per te ndertuar e vene prape para. Po as 10 vete nuk beheni, sa lek do ju duhen? ku do i coni? Na thoni ne qytetareve qe parkun kemi te vetmen pasuri qe mund ti leme femijeve sa lek ju detyrohemi te na e lini parkun??? Ta paguajme ne qe e duam parkun park.

Ju lutemi si qytetari qytetarit, mos e coni deri ne fund barbarine e hapesirave ne park! Sot jeni te pangopur, neser do jeni te mbingopur e do villni vet mbi ato pallate.

Pse mos e blej qeveria ate hapesire te gjithen dhe ta beje pjese te parkut? Kemi paguar 7 mije lek te reja per nje rruge qe u vodh disa here, ndoshta do paguanim me lehte nje takse per zgjerimin e parkut, per nje kend me te madh sportiv a nje kend lojerash per femijet!

Zoti Kryeminister, mbas disa vitesh do vini dhe te Tirana e Re me cizme veshur, ndihma ngarkuar, ndoshta pa bageti dhe refrenin e zakonshem ne raste permbytjesh, eh po vuajme ate qe i kemi bere mjedisit keto 20 vite…!!!
Qarte ju i keni borxhe ndërtuesve, por jo ne! Eshte me mire ti shlyeni borxhet atyre dhe te ruajme parkun sesa ta paguajme me te ardhmen e brezave qe do te vijne!

Po ndodh në Londrën e mbretëreshës! Kryetari Bashkisë propozon; E shtuna pushim per makinat!

Po ndodh në Londrën e mbretëreshës! Kryetari Bashkisë propozon; E shtuna pushim per makinat!

Boris Johnson ka vendosur të lehtësojë trafikun që ka pushtuar rrugët e qytetit, përmes një nisme që synon të ndalojë qarkullimin e makinave për të paktën një ditë në jave, të shtunën!

Parashikimi për trafikun nuk duket të jetë edhe aq joshës : sipas RAC mendohet se brënda 20 vitesh, Mbretëria e Bashkuar do të numerojë 7 milionë shoferë të rinj. Përballë kësaj situate Boris Johnson, avokat dhe ciklist I apasionuar, po mendon seriozisht mbi mundësinë e ndalim qarkullimit të makinave, ne Londër gjatë ditës së diel.

Duke ndjekur shembullin e Xhakartës, ku kjo ndalesë nis në oren 18:00 cdo të diel, Johnson thotë se kjo është krejtësisht e mundur në një vend si Londra : qytet ky, I cili vec vitin e fundit e ka ulur maksimumin e shpejtësisë për makinat ne 32km/ore e vazhdon të investojë në infrastrukturën dedikuar dyrrotakut me segmente të reja ciklistike.

Ndërkaq qeveria britanike pret të investoje rreth 15 bilion paund në rrugë të reja, 214 milionë nga të cilat, për të promovuar ciklizmin urban!

Kemi vetëm një shans për të bërë revolucionin e biçikletave!

Ndryshimi i vërtetë në lëvizshmëri do guxim, por mbi të gjitha një plan dhe një financim.  Është koha të heqim pengesat për një brez të tërë çiklistësh dhe mbi të gjitha për fëmijët të cilët nuk kanë kurkund një vënd për të mësuar dhe pedaluar biçikletën.

Kjo do të thotë një qytet ku hapësirat e biçikletës nuk janë më pak se vëndet e tjera europiane, një ambicie e qartë politike për të ndryshuar mënyrën e lëvizjes në qytet. Kush nuk do të donte që fëmijët e tyre të jetonin në një vend si Hollanda apo Danimarka, të rriteshin shëndetshëm dhe të sigurt në një qytet ku jetohet e jo mbijetohet?

Në një qytet si Tirana ku perimetri i brendshëm i punëve dhe i lëvizjes nuk i kalon 3-5 km është dëm i madh mjedisor, shëndetësor dhe ekonomik të sorrollatesh me makinë. Brezi i sotshëm mund të jetë ndoshta dhe i pari mbas shumë dekadash që të ketë jetëgjatësi më të shkurtër se prindërit  e tyre, për shkak të mungesës së aktivitetit fizik dhe cilësisë të dobët të mjedisit dhe jetesës në qytetet Shqiptare.

Kjo nuk është vetëm një e keqe për qytetarët, por mbi të gjitha për ekonominë. Të jesh më pro mjedisor sot do të thotë të jesh dhe më i thjeshtë, të lëvizësh më shumë me këmbë a biçikletë sesa me makinë, të përdorësh më shumë burimet falas të energjisë si diellin që ne e kemi me shumicë sesa të paguash faturat e kripura të energjisë pa fashë.

Të gjitha sëmundjet që shoqërojnë ndotjen e ajrit, mungesën e aktivitetit fizik dhe cilësinë e dobët të  jetesës në qytetet tona, na kushtojnë disa vite jetë, miliarda para në sistemin shëndetësor që për dreq as nuk e kemi apo medikamente që mund ti evitonim. Të gjithë e dimë cdo të thotë të rrisësh një fëmijë në Tiranë. Asmat, bllokimet e vazhdueshme, frymëmarrja e tmerrshme që si rrallë në qytete të tjera na lë zgjuar me nafazolinën në dorë. Për të mos përmendur një qytet aspak të njerëzve sesa të makinave, me fëmijët mbyllur në shtëpi apo apartamente lojërash.

Qartaz kjo nuk është një thirrje për të bërë aktivitet fizik,as për të ngrënë më pak, për të ndërruar filtrat e makinës apo për të zgjedhur naftën më të mirë. Zgjidhjet afatshkurtra, pa vizion, sajuar për ata pak qytetarë apatik  janë thellimi i gropës ku jemi futur. Zgjidhja është para syve tanë e shohim dhe e ëndërrojmë sa herë dalim nga gropa.

Zgjidhja e tërë qyteteve të qëndrueshme, miqësore ndaj mjedisit dhe qytetarëve të vetë është te lëvizshmëria!  Në Hollandë, Danimarkë, Zvicër ku 30-40 % e lëvizjeve brenda qytetit kryhen me bicikletë, 50 % e fëmijëve shkojnë në shkolla mbi bicikletë, nuk janë duke ushtruar thjesht aktivitet fizik, por kanë revolucionizuar tashmë lëvizshmërinë, ekonominë, jetën sociale dhe mjedisin e qyteteve të tyre.

Pyet një prind sot; “A do e donte këtë për fëmijët e tij?”, Do të thotë jo? Ti do të thoje jo? Do të votoje JO, do të paguaje për të? Apo jo?

Është e vërtetë se financat janë shtrënguar por ajo që po kërkojmë është vetëm një pjesë e vogël e fondit prej 40.39 miliardë Lekë të rrugëve, në korsi bicikletash të cilat e kanë dëshmuar se na kthejnë mbrapsht më të mirën e një investimi, cilësi jetese, qytete të qëndrueshme, afërsi me ëndrrën europiane. Studimet e të gjitha qeverive europiane kanë konfirmuar se investimi në korsitë e bicikletave ka një raport unik; JEP 1 MERR 5!!! Kush formë tjetër e transportit të jep këtë lloj shpagimi???

Biçikleta është e vetmja formë e transportit të mekanizuar që siguron fitim neto për shoqërinë tonë! Ne jemi i vetmi shtet në rajon që nuk kemi një plan dhe as nuk e kemi në plan planin. Me gjithë përfitimet ekonomike, shoqërore dhe mjedisore të bicikletës, politikanët tanë janë të parët që japin shembullin e rëndomë të kapardisjes nëpër makina! Ndonëse revolucioni i makinave ka përfunduar prej dekadash, akoma lexojmë cmendurira per Benzin 7000-sh te njerit e 5000 te tjetrit.

Në 25 vite nuk kemi parë e dëgjuar një politikë a një politikan të flasi për lëvizshmërinë, për qytetet e qëndrueshme, aq më pak të planifikojnë fonde për të realizuar revolucionin e domosdoshëm të biçikletave! Nëse vetë qeveria fle mbi makina c’duhet të presim nga pushteti lokal?

Dhe unë kam një makinë dhe nuk jam fanatik i biçikletës, por jam pro logjikës dhe fakteve se mënyra se si ne zgjedhim të lëvizimi është shërimi i një qyteti të “sëmurë”, që po rrit breza po aq të sëmurë! Sado dramatike mund të tingëllojë kjo, unë  besoj se ne kemi forcën për të ndryshuar tani këtë zhvillim anormal, që nesër të ndihemi krenar para fëmijëve tanë!

B si Biçikleta! Libri plot vizatime dhe udhetime me bicikleta!

"B si Biçikleta ": libri më i veçantë për fëmijët!

B-ja është për biçikletat!

Dy qentë dhe një biçikletë janë yjet e këtij libri mjaft interesant për fëmijët i cili përmes shkronjave të alfabetit ka qëllim promovimin e bicikletës te fëmijët.

Libri plot vizatime dhe udhëtime me bicikleta i fton fëmijët në disa aventura mbi bicikletë. Një udhëtim i ri për çdo shkronje të alfabetit, kombinuar mes dy personazheve dhe bicikletës së tyre.

Përgjegjësit e këtij projekti janë pronarët e një dyqani bicikletash, të cilët donin ti dhuronin fëmijës së tyre një libër që kishte bicikletën si protagonist.  Dy qentë protagonist të këtij libri janë gjithashtu kafshët  më të dashura për pronarin e dyqanit dhe inisiatorin e këtij projekti.

“B si biçikleta”

"Ne duam të tregojmë përfitimet e mëdha të çiklizmit: shëndetin, lirinë, pavarësinë, vetë-mbështetjen, besimin dhe respektin për mjedisin", shpjegojnë botuesit e këtij libri të rrallë. "Ne duam që prindërit dhe fëmijët bashkë të bien në dashuri me këto karaktere dhe ta vlerësojmë si duhet këtë mjet të jashtëzakonshëm të lëvizjes.

Por më shumë se një mjet transporti, biçikletën e shohim si një mënyrë tejet të shëndetshme të jetesës që promovon ushtrim fizik (pasi obeziteti te fëmijët në SHBA është trefishuar në tri dekadat e fundit), aktivitet fizik i domosdoshëm në shoqërinë e sotshme,  ku teknologjia duket se i ka marrë të gjithë kohën fëmijëve duke i lënë pak mundësi për bicikletën.